 | Επικοινωνία |  | Σχόλια πολιτών | | Αρχική σελίδα |  |
Η Αμοργός σας :: Ιστορία - Πολιτισμός
Ιστορία - Πολιτισμός
- Ιστορική αναδρομή
Η Αμοργός έχει να επιδείξει μεγάλη πολιτιστική ιστορία και λαογραφική παράδοση.
Κατά την αρχαιότητα, όπως απέδειξαν οι αρχαιολογικές έρευνες, υπήρχαν στην Αμοργό 3 ισχυρές πόλεις (Αρκεσίνη, Μινώα και Αιγιάλη) που η καθεμία είχε την δική της κοινωνική, οικονομική οργάνωση, καθώς και αυτόνομο πολίτευμα.
Η αρχαία πόλη της Αρκεσίνης βρισκόταν στην ΝΔ πλευρά της Αμοργού, στη σημερινή τοποθεσία «Καστρί» και περιελάμβανε την περιοχή που σήμερα ονομάζεται Κάτω Μεριά με τα χωριά: Βρούτση, Αρκεσίνη.
Η αρχαία πόλη της Μινώας βρισκόταν στην κορυφή του λόφου της Μουντουλιάς, πάνω από τον κόλπο, όπου σήμερα βρίσκεται το λιμάνι των Καταπόλων. Περιελάμβανε το κεντρικό τμήμα του νησιού με τα σημερινά χωριά: Χώρα και Κατάπολα.
Η αρχαία πόλη της Αιγιάλης ήταν κτισμένη στο λόφο «Βίγλα» στη βόρεια πλευρά της Αμοργού και περιελάμβανε την περιοχή που ονομάζεται ακόμη και σήμερα Αιγιάλη με τα χωριά: Λαγκάδα, Θολάρια, Ποταμός και Όρμος.
Οι πόλεις αυτές λειτούργησαν σαν Κοινοπολιτεία τον 4ο π.Χ. αιώνα και ανέπτυξαν ιδιαίτερα την ναυτιλία, την βιοτεχνία και το εμπόριο. Ενδεικτική είναι η διακίνηση των Αμοργίνων χιτώνων στις μεγάλες αγορές της εποχής εκείνης.
Σπουδαία αρχαιολογικά ευρήματα έχουν κατά καιρούς βρεθεί σε ανασκαφές σε διάφορα μέρη της Αμοργού. Πρωτοκυκλαδικοί τάφοι, πύργοι, αγγεία και αγάλματα είναι μόνο μερικά δείγματα αυτών. Πολλά εκθέματα βρίσκονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Αμοργού, που στεγάζεται στον Πύργο του Γαβρά στη Χώρα.
Στα ΒΑ της Χώρας βρίσκεται το σημαντικότερο μνημείο της Βυζαντινής εποχής, η Ιερά Μονή της Παναγίας της Χοζοβιώτισσας. Ιδρύθηκε το 1088 από τον Αυτοκράτορα Αλέξιο Κομνηνό τον Β΄ και το όνομά της το πήρε από την περιοχή Χόζοβα της Παλαιστίνης, απ΄ όπου μεταφέρθηκε και η εικόνα της Παναγίας, κατά την παράδοση. Μετόχια της Ι. Μονής είναι του Φωτοδότη στη Χώρα, του Αγ. Ιωάννη του Θεολόγου ΒΑ της Λαγκάδας και του Αγ. Γεωργίου του Βαλσαμίτη στα ΝΑ του νησιού.
Το 1828, με πρωτοβουλία της Ιεράς Μονής Χοζοβιωτίσσης, λειτούργησε οργανωμένο Σχολείο (Γυμνάσιο) στη Χώρα, το πρώτο της ελεύθερης Ελλάδας.
Το 1834 σχηματίστηκε ο Δήμος Αμοργού, με πληθυσμό 2.451 κατοίκους και έδρα την πόλη της Αμοργού (Χώρα). Μετά από Βασιλικό Διάταγμα, τμήμα του Δήμου Αμοργού αποσπάστηκε και απετέλεσε το Δήμο Αιγιάλης, τον Μάρτιο του 1864. Ο νέος Δήμος είχε πληθυσμό 1.652 κατοίκους και έδρα το χωριό Αιγιάλης (Λαγκάδα). Από την διάλυση των δύο Δήμων δημιουργήθηκαν 6 Κοινότητες :
1. Αμοργού(Χώρα)
2. Αρκεσίνης
3. Αιγιάλης(Λαγκάδα , Ποταμός, Όρμος)
4. Βρούτση
5. Θολαρίων
6. Καταπόλων
οι οποίες το 1999 συνενώθηκαν σε ένα Δήμο που λειτουργεί σήμερα με έδρα την Χώρα.
Κατά την αρχαιότητα, όπως απέδειξαν οι αρχαιολογικές έρευνες, υπήρχαν στην Αμοργό 3 ισχυρές πόλεις (Αρκεσίνη, Μινώα και Αιγιάλη) που η καθεμία είχε την δική της κοινωνική, οικονομική οργάνωση, καθώς και αυτόνομο πολίτευμα.
Η αρχαία πόλη της Αρκεσίνης βρισκόταν στην ΝΔ πλευρά της Αμοργού, στη σημερινή τοποθεσία «Καστρί» και περιελάμβανε την περιοχή που σήμερα ονομάζεται Κάτω Μεριά με τα χωριά: Βρούτση, Αρκεσίνη.
Η αρχαία πόλη της Μινώας βρισκόταν στην κορυφή του λόφου της Μουντουλιάς, πάνω από τον κόλπο, όπου σήμερα βρίσκεται το λιμάνι των Καταπόλων. Περιελάμβανε το κεντρικό τμήμα του νησιού με τα σημερινά χωριά: Χώρα και Κατάπολα.
Η αρχαία πόλη της Αιγιάλης ήταν κτισμένη στο λόφο «Βίγλα» στη βόρεια πλευρά της Αμοργού και περιελάμβανε την περιοχή που ονομάζεται ακόμη και σήμερα Αιγιάλη με τα χωριά: Λαγκάδα, Θολάρια, Ποταμός και Όρμος.
Οι πόλεις αυτές λειτούργησαν σαν Κοινοπολιτεία τον 4ο π.Χ. αιώνα και ανέπτυξαν ιδιαίτερα την ναυτιλία, την βιοτεχνία και το εμπόριο. Ενδεικτική είναι η διακίνηση των Αμοργίνων χιτώνων στις μεγάλες αγορές της εποχής εκείνης.
Σπουδαία αρχαιολογικά ευρήματα έχουν κατά καιρούς βρεθεί σε ανασκαφές σε διάφορα μέρη της Αμοργού. Πρωτοκυκλαδικοί τάφοι, πύργοι, αγγεία και αγάλματα είναι μόνο μερικά δείγματα αυτών. Πολλά εκθέματα βρίσκονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Αμοργού, που στεγάζεται στον Πύργο του Γαβρά στη Χώρα.
Στα ΒΑ της Χώρας βρίσκεται το σημαντικότερο μνημείο της Βυζαντινής εποχής, η Ιερά Μονή της Παναγίας της Χοζοβιώτισσας. Ιδρύθηκε το 1088 από τον Αυτοκράτορα Αλέξιο Κομνηνό τον Β΄ και το όνομά της το πήρε από την περιοχή Χόζοβα της Παλαιστίνης, απ΄ όπου μεταφέρθηκε και η εικόνα της Παναγίας, κατά την παράδοση. Μετόχια της Ι. Μονής είναι του Φωτοδότη στη Χώρα, του Αγ. Ιωάννη του Θεολόγου ΒΑ της Λαγκάδας και του Αγ. Γεωργίου του Βαλσαμίτη στα ΝΑ του νησιού.
Το 1828, με πρωτοβουλία της Ιεράς Μονής Χοζοβιωτίσσης, λειτούργησε οργανωμένο Σχολείο (Γυμνάσιο) στη Χώρα, το πρώτο της ελεύθερης Ελλάδας.
Το 1834 σχηματίστηκε ο Δήμος Αμοργού, με πληθυσμό 2.451 κατοίκους και έδρα την πόλη της Αμοργού (Χώρα). Μετά από Βασιλικό Διάταγμα, τμήμα του Δήμου Αμοργού αποσπάστηκε και απετέλεσε το Δήμο Αιγιάλης, τον Μάρτιο του 1864. Ο νέος Δήμος είχε πληθυσμό 1.652 κατοίκους και έδρα το χωριό Αιγιάλης (Λαγκάδα). Από την διάλυση των δύο Δήμων δημιουργήθηκαν 6 Κοινότητες :
1. Αμοργού(Χώρα)
2. Αρκεσίνης
3. Αιγιάλης(Λαγκάδα , Ποταμός, Όρμος)
4. Βρούτση
5. Θολαρίων
6. Καταπόλων
οι οποίες το 1999 συνενώθηκαν σε ένα Δήμο που λειτουργεί σήμερα με έδρα την Χώρα.
- Αμοργιανοί χιτώνες
Περίφημοι ήταν κατά την αρχαιότητα οι Αμοργιανοί χιτώνες για την λεπτότητα της ύφανσή τους και το έντονο κόκκινο χρώμα. Το νήμα από το οποίο ήταν υφασμένοι προερχόταν από το φυτό αμόργη (λινοκαλάμη), φυτείες του οποίου υπήρχαν πάρα πολλές πάνω στο νησί της Αμοργού .Η βαφή τους γινόταν από έναν βαφικό λειχήνα (rocella tinctoria) ο οποίος βρισκόταν σε πολλά μέρη της Ελλάδας αλλά η χρήση του ως βαφικής ουσίας ήταν γνωστή μόνο στην Αμοργό. Πιθανόν να κατασκευάζονταν και σε άλλες περιοχές αλλά οι καλύτεροι ως προς την ποιότητα τους παρέμειναν οι υφασμένοι στην Αμοργό (αρχαίες μαρτυρίες Πολυδεύκη κι επιστολές Πλάτωνα). Η αρχαιότερη μνεία για τους Αμοργιανούς χιτώνες γίνεται στη Λυσιστράτη του Αριστοφάνη ( στίχοι 150,735,737) από όπου μαθαίνουμε ότι τα Αμοργιανά χιτώνια ήταν διαφανή ώστε οι γυναίκες που τα φορούσαν να φαίνονται σχεδόν γυμνές.
